Dilemma's

Door Henk Leemhuis

Ik krijg er steeds meer. Ik was laatst op een boerenbedrijf met heel veel vleesvarkens, als plattelandsjongen vind ik dat een mooi gezicht. Maar mag ik dat nog wel vinden want ze zijn volgens veel anderen verantwoordelijk voor veel stikstof. Ik heb dat vervelende zevenblad in de tuin, een onkruid waar kenners van zeggen dat je dan beter kunt verhuizen maar met roundup houd ik het nog altijd beheersbaar. Stiekem heb ik nog een potje staan, maar ja, mag eigenlijk niet.

Ik werd uitgenodigd door een van mijn leveranciers om een dag naar circuit Zandvoort te komen, helaas niet om te racen maar voor een aantal prachtige lezingen. Was een prachtige dag of kan ik dat niet meer zeggen. Daarbij heb ik me ook verbaasd hoe lastig het was om daar met de auto te komen en de enorme investeringen die men zich wil getroosten om de formule 1 volgend jaar te krijgen. En als ik dan langs circuit Assen rij met zijn prachtige infrastructuur bekruipt mij wel het gevoel van vriendjespolitiek. Ik hou van vliegen, lekker snel maar dat kan ook al niet meer. Als ik dan zeg dat ik een natuurliefhebber ben, is het in relatie met het vorige niet meer uit te leggen.
En dan hebben we het de laatste weken veel over de stikstofproblematiek. Het was een sympathieke actie van de boeren, ik heb voor het eerst met plezier in een file gestaan maar snappen doe ik het niet. Zo veel tegenstrijdigheden, het is niet meer uit te leggen. Maar het kan ook wel anders, zoals die boerin in het programma 'onze boerderij' die vleesvarkens fokt met meer ruimte. Het vlees van deze dieren is wat duurder waardoor het niet wordt verkocht. Toch zullen we daar naar toe moeten. Meer betalen voor ons voedsel. Daarmee sluiten we dan weer mensen buiten die het niet kunnen betalen. De gebruikers van voedselbanken die er niet zouden hoeven zijn, ook zo'n dilemma. Het valt niet mee om een betere wereld te maken en we hebben allemaal onze belangen, wat een dilemma.

Schermtijd

Lenny Kuhr trad vandaag op in ons Theater Dina, gek genoeg hadden we niet zoveel tickets verkocht als ik van tevoren had gehoopt. Mijn kinderen wisten nog wie ze was, maar ik vermoed toch vooral omdat ze al lange jaren klant is. De rest van mijn postpuber medewerkers hadden nog nooit van haar gehoord. Nadat ik uitgelegd had dat Lenny net als Duncan het Eurovisie Songfestival gewonnen had daalde het kwartje.

Hoewel ik best ‘bij de tijd ben’ met Instagram, YouTube, Twitter en Facebook, en mezelf aangeleerd heb met mijn duimen teksten op mijn iPhone te typen, realiseer ik me meer dan ooit, dat ook voor mij de generatiekloof groter wordt. Zitten wij ouderen nog wel eens ‘gezellig televisie te kijken’, jongeren doen dat niet meer. Hooguit kijken ze Netflix of YouTube via hun mobieltje. Onlangs kwam ik op bezoek bij zo’n stel pubers, die als studenten samenwonen, een prachtplek hebben, met eigen kamers, een centrale keuken en een centrale woonkamer, waarin natuurlijk een grote TV staat. Toen ik bij ze binnen liep viel me op dat TV aanstond, met een of andere game in pauzestand, en dat alle vier, hangend op de bank, voeten op de tafel, een film zitten te kijken op hun mobieltje. Alle vier trouwens een andere. Grappig, ja dat wel, maar toch ook behoorlijk ongezellig.

Zoals altijd heb ik na de show nog even met Lenny en haar medemuzikanten zitten kletsen, die trouwens een indrukwekkende show gaven. Dat was een onderhoudend gesprek. Dat het theaterpubliek ouder wordt was ons opgevallen, en dat er meestal niemand meer zit onder de dertig jaar. Ook weer niet zo gek bij Lenny Kuhr die net 70 is geworden, maar in het algemeen toch ook wel zo. En terwijl we nog even gezellig samen een glaasje wijn dronken, en wat foto’s op social media deelden, concludeerden we dat het niet verwonderlijk is in een tijd waarin de gemiddelde ‘schermtijd’ ergens tussen de twee en zeven uur per dag ligt.

Rudi Bults

Het gaat de verkeerde kant op

‘Het gaat de verkeerde kant op’. De afgelopen weken heb ik dat alweer een paar keer horen zeggen. Het regent te veel, de zon gaat te vroeg onder, het waait te hard, er zijn teveel wolken: het gaat de verkeerde kant op. Laat ik daar nu helemaal geen last van hebben. Ik vind het prachtig wanneer het de verkeerde kant op gaat. Ik vind het ook prachtig wanneer het de goede kant op gaat. Het mooist vind ik het wanneer het alle kanten op gaat.

Ooit was ik een vijftal zomers op Cyprus om daar dan twee weken les te geven. Prachtige kans om tussendoor te genieten van zon, zee en strand. Constant blauwe luchten. Een voorrecht. Maar na anderhalve week begon het te kriebelen. Op de radio zocht ik te vergeefs naar het weerbericht. Ja, waarom zou je een dagelijks weerbericht verzorgen, wanneer het weer van morgen weer toch het weer van gisteren is: zon, blauw, wind.

Ik ben een journaalkijker. Doorgaans is de vulling van het journaal voorspelbaar: een litanie van schokkend nieuws, Haagse onrust en betogingen tegen dit of dat. Maar één ding is zeker: aan het eind wacht de verrassing, het weerbericht. Ons Nederlandse weerbericht, zo onvoorspelbaar dat de weermannen en -vrouwen regelmatig moeten erkennen dat ze er de vorige avond naast zaten. Zon werd regen, storm koos voor de Noordzee. En dan de lokale verschillen: op Cyprus maakt het niet uit waar je op het eiland zit. Maar hier kan het in Lutten gieten, terwijl je in Gramsbergen in je tuinstoel zit. Leve het weerbericht. En dan buienradar, waar je elke vijf minuten kunt controleren of het wel waar is dat het regent.

Het is herfst aan het worden. Regen, hagel, Indian summer, westenwind, wolken, felle opklaringen, storm: geen peil op te trekken. Het gaat de verkeerde kant op. Heerlijk!

Adrian Verbree

Elf

Ik mag weer! De ‘R’ zit in de maand en dat betekent petroleum halen voor de kachel in ons Boshuisje. Ik probeer de lege, stuiterende twintiglitervaten in één hand te vatten en gooi ze op de achterbank van de auto. Achter in het magazijn van de ijzerwarenwinkel staat de pomp. Ik meld me bij de baas en mag doorlopen, ik ben bekend volk.

In de schemer staat de oude, stoffige, rode OK-pomp en even ben ik weer elf en bij opa in Musselkanaal. Daar zat hij, na zijn pensioen, elke zaterdagmiddag als pompbediende. Met net zo’n rode pomp. Geen kassa, maar handgeschreven bonnen met doorslag. Geen pin maar contant. “Opa, waarom leg jij de slang over de pomp en hang je hem niet netjes terug in zijn houder?” “Gemak dient de mens, Bertje”. “Ik weet niet wat dat betekent, maar als jij het zegt, is het zo, Opa”.

Ik tank en ga afrekenen. Ik meld mij weer bij de baas, die ook al de pensioengerechtigde leeftijd bereikt heeft. Hij troont achter zijn toonbank en is alziend, alhorend en alwetend in zijn winkel. Op de rand van een asbak stijgt de blauwgrijze rook van een sigaret loodrecht en traag als de golfslag van een passerende praam naar het systeemplafond. De baas, hij rookt. In de winkel. Dat is normaal. Maar pas op: dat de baas rookt, wil niet zeggen dat wij gewone stervelingen ook mogen roken in de winkel. Het is zijn privilege, zijn alleenrecht, het is immers zijn winkel. Hij is aan het minderen, vertrouwt hij me toe: alleen nog maar een sigaret bij de koffie en de lunch. Die paar sigaretten kunnen vast geen kwaad, toch? Zij ogen vragen om bevestiging. Ik knik: vast niet. Roken is slecht, daar kunnen we kort over zijn maar het koortsachtig volgen van alle gezondheidstrends en -hypes kan ook niet gezond zijn. Ik rook nog maar ik drink niet meer. Deze maand al elf jaar niet meer. Gezondheid!

Bert Nonkes

Glashelder

Het is altijd aanwezig. Op de radio, in kranten, bij het surfen op internet en op de tv: reclame. Het zit verweven in deze maatschappij. Bij de één gaat het het ene oor in en weer uit, bij mij blijft het hangen. Zowel de tekst als de muziek. Toen één van onze kinderen nog niet zo goed kon praten klonk er toch in de auto vanaf de achterbank: “Interpolis, glashelder!” Ook hij onthoudt alle reclames en kan het letterlijk nazeggen. En deze reclame was inderdaad glashelder.

Maar wat kan ik me irriteren aan de ‘sluikreclames’. Voorbeeldje: expeditie Robinson. Van tevoren wordt er meegedeeld dat het programma mede mogelijk wordt gemaakt door een soort woksaus. Nu moeten de deelnemers dit seizoen ineens allerlei opdrachten doen met wokpannen! Alsof wij als consument dan ineens zin krijgen om iets te wokken en dan die geweldige saus willen aanschaffen. Alsof we dat niet doorhebben. Net zoals Ludo in Goede Tijden jaren geleden ineens flesjes Yakult ging drinken aan het begin van de dag. Ik gruw ervan. Dus ja, ik word erdoor beïnvloed. Maar dan vooral in negatieve zin. Zo zal ik ook nooit iets bestellen bij Zalando vanwege de reclame van schreeuwende en gillende vrouwen die ze ooit hadden.

Nu blijkt dat er een nieuwe manier van reclame is die nog iets anders werkt dan de sluikreclame. Gemaakt door influencers op internet. Dat zijn vloggers en Youtubers die vooral veel jonge volgers hebben en dan tussen neus en lippen door zeggen dat ze even een Snickers pakken of dat hun nieuwe Adidas vest zo lekker zit. Zij beïnvloeden hiermee de jonge volgers en verdienen hier goed aan. Met #ad moet nu duidelijk worden dat dit het geval is. Zodat iedereen weet dat zij ervoor betaald krijgen. Bij veranderende tijden horen ook andere manieren van reclame maken. Dat is nu eenmaal zo. Maar ik vind het handig dat het met #ad duidelijker wordt dat er reclame gemaakt wordt. Anders was ik er ook niet ingetrapt hoor, dat lijkt me glashelder!

Karin van Dijk

Tafelgesprek

Misschien herkent u dit ook, zomaar met iemand aan tafel zitten en dan ineens een goed gesprek hebben over een onderwerp. Dat overkwam mij vorige week met een van de vrienden van een zoon van ons. Onze kinderen zijn volwassen en hebben hun eigen vriendenkring. Zo kwam het dat een van de vrienden, die timmerman is, bij ons een klus klaarde.

Tijdens een koffiepauze kwamen we aan de praat over school en beroepskeuze. Binnen ons gezin is dat ook niet altijd vanzelf gegaan en de timmerman beaamde ook dat het best moeilijk is om op jonge leeftijd al een keuze te moeten maken in welke richting je je wilt ontwikkelen. Er is maar een heel kleine groep kinderen die deze keuze wel snel maakt maar ik zie toch ook veel jonge mensen erg worstelen hiermee. Ik vertelde dat ik het in mijn jeugd ook niet wist. Als jonge man maakte ik ook eerst een andere keus waardoor mijn studie mislukte. Ik werd daardoor gedwongen tot een andere weg. Ik moest in militaire dienst. Het 16 maanden durende traject heeft mij echter gevormd en ik heb in die periode ook de kans en tijd gehad om een andere keus te maken. Al pratende kwam hij  tot de conclusie dat het wellicht voor jonge mensen van nu een mooie manier zou kunnen zijn om na te denken over de toekomst. Ik ben het op dat punt geheel met hem eens, het zou voor veel zoekende jonge mensen, net van de middelbare school, een goede manier zijn om eens aan zichzelf te werken zonder de vanzelfsprekendheid dat het wel geregeld wordt. Niet dat we allemaal weer in militaire dienst moeten maar een vorm van dienstbaarheid naar de maatschappij zou mooi zijn. Er is momenteel een schrijnend tekort aan aandacht, de individualisering zorgt ervoor dat er steeds meer eenzaamheid is. Hoe mooi zou het zijn dat we samen een samenleving kunnen maken, jong en oud waarin we dienstbaar zijn. Samen doen en gewoon doen. Jonge mensen leren inzien dat dienst heel verrijkend kan zijn. Wat een koffiepauze al niet tot gevolg kan hebben.

Henk Leemhuis

Wodan en Boris

Mijn zoon heeft sinds kort een hond. Wodan heet hij. Een kruising tussen een Newfoundlander en een Labrador. Tien weken oud, en een prachtige puppy, zo’n mooi pluizige bruine, werkelijk een prachtbeest. Iedereen is gek met hem. Nu nog lekker klein, maar straks is hij bijna net zo groot als een kleine Shetlander pony. Ik noem ik hem dan ook gekscherend, ‘Labrolander’.

En hoewel hij niet blond is, deed hij me op een of andere manier sterk denken aan Boris Johnson. Dat kwam vooral omdat ik me moest verdiepen in de Brexit waar we als bedrijf natuurlijk mee te maken krijgen. Daar leerde ik dat Boris een echte levensgenieter is, net als Wodan. Ook lopen ze beide regelmatig met hun kop tegen een muur, of in Wodan’s geval, een glazen deur. Wodan dan letterlijk, en Boris figuurlijk, hij is namelijk al drie keer ontslagen wegens leugentjes. Allemansvrienden zijn het ook, maar je moet wel op je hoede blijven, in Wodan’s geval voor de scherpe tandjes. Beide zijn fotogeniek en veel op social media te vinden. Wodan is trouwens te volgen onder #newfywodan, mocht je dat net als mijn zoon en schoondochter interessant vinden.

En dan die typische hondennamen. Boris en Wodan. Grappig genoeg exact de namen van de twee Rottweilers die ik als tiener mocht verzorgen toen ik bij een antiekzaak werkte. Vervelende honden waren dat zeg en behoorlijk bijterig ook. Nou ja er zijn ook grote verschillen hoor, Wodan sluit ik steeds meer in mijn hart, die onbenullige lieverd is een echte allemansvriend. En nu ik Boris iets beter heb leren kennen staat hij me toch echt steeds meer tegen. Dat hij zonder blikken of blozen een heel land voorliegt en in de luren legt, is al erg genoeg. Maar dat hij er ook nog mee wegkomt? Echt vreemd hoe een heel volk dat zomaar pikt. Ik hoef er dan ook niet lang over na te denken, ik ben blij dat wij niet opgescheept zitten met Boris, die zou ik nooit kunnen vertrouwen, Wodan gelukkig wel.

Rudi Bults